Inscripties op Ikonen

Inscripties

Inscripties en opschriften op ikonen

Naast de op een ikoon afgebeelde heilige(n) of gebeurtenis staat bijna altijd een inscriptie. Deze kan in het Grieks, Kerkslavisch of Latijn zijn, voluit geschreven of in een min of meer afgekorte vorm (abbreviaturen).
Op oude ikonen bestaat de inscriptie meestal uit de eerste of twee eerste letters van de naam van de afgebeelde, of uit de eerste en de laatste letter daarvan. Als een opengeslagen evangelieboek of boekrol is afgebeeld, staat daarin een fragment van een Bijbeltekst.
Er is een nauwe band tussen ikonen en liturgie; gebedsteksten of hymnen komen regelmatig als inscriptie op ikonen voor.

MozaIek Catharinaklooster

Ook de randen van ikonen kunnen iinscripties bevatten; dit kan zijn om een afbeelding te verduidelijken of voor educatieve doeleinden.

Soms zijn de letters in de vorm van een kruis geschreven om de zegenende kracht van een ikoon te versterken.
 
Door de belettering worden ikonen als het ware documenten.

Opmerkelijk is dat oude Russische ikonen Griekse opschriften bevatten; latere Russische ikonen zijn voorzien van Slavische inscripties. Ook de lettervormen variëren in de tijd; van heel simpele karakters in de 12e eeuw tot meer massieve, monumentale letters in de 14e eeuw, en heel verfijnde, cursieve letters in de 15e en 16e eeuw.

Ikonen van Christus zijn altijd voorzien van de inscriptie: IC XC, of  IΣ XΣ, afkorting van I(HCOY)C (= Jezus) X(PICTO)C (= Christus)
In de nimbus van Christus staan de letters: HO OO N of ‘O ω Ν, hetgeen betekent: Hij die Is, De Zijnde.

Ikonen van de Moeder Gods bevatten altijd de inscriptie: MP θY, of MHP θY, afkorting van M(HTH)R (= Moeder) θ(EO)Y (= Gods)

De ontcijfering van de inscripties is, mede door alle afkortingen, lang niet altijd eenvoudig. Over inscripties op ikonen is niet zo veel literatuur te vinden. In sommige boeken over ikonen zijn ook de inscripties en hun betekenis opgenomen.
Een goed boek in dit opzicht is:
- Koopman, S., en M. Caan
Iconen; apostelen, evangelisten, profeten en heiligen; tekst en naamverklaringen van 250 heiligen, kleurvoorbeelden en tekeningen.

Verder worden de inscripties ook verklaard in:
- Opdebeeck, J. Metalen Ikonen.
- Holy Image, hallowed ground; icons from Sinai.

Bij alle door mij geschilderde ikonen heb ik geprobeerd de betekenis van de inscripties te achterhalen. Zie hiervoor de afzonderlijke ikonen (Galerie).

Hieronder is een overzicht van veel voorkomende inscripties opgenomen.



Veel voorkomende nscripties op Griekse en Russische ikonen:



Veel voorkomende inscripties op Griekse ikonen:


Powered by Spearhead Softwares Joomla Facebook Like Button