Engelen Ikonen

Engelen

Het woord 'engel' komt van het Griekse woord 'angelos' ('angelus' in het Latijn), en betekent 'gevolmachtigd boodschapper'. Engelen zijn puur spirituele wezens, zonder materie - boodschappers die het contact onderhouden tussen God in de hemel en de mensen op aarde. In het contact met de mensen kunnen zij zich in een bepaalde gedaante manifesteren.

Triade van Engelen

In de Bijbel wordt het uiterlijk van engelen nauwelijks of niet beschreven. In het Oude Testament zijn engelen jongelingen of mannen in witte gewaden. Tot de 4e eeuw na Christus worden zij dan ook als jonge mannen zonder vleugels afgebeeld. In oude culturen (Sumeriërs, Egyptenaren) werden vogels, wezens met vleugels, een speciale taak toegedicht: het onderhouden van contacten tussen de hoge, hemelse sferen, waar de goden verbleven, en de stervelingen op aarde. Dit leidde er toe dat vanaf de vroeg-Byzantijnse tijd engelen ook met vleugels werden afgebeeld.

Tijdens het 7e concilie van Nicea (787 A.D.) werd het uiterlijk en de verering van engelen officieel vastgelegd. Daarbij werd ervan uitgegaan dat engelen enkel kunnen worden afgebeeld in de vorm die ze hebben aangenomen om zich aan de mens te manifesteren. In hun materieloze staat kunnen ze eenvoudigweg niet worden afgebeeld.

Een Byzantijns epigram bij een icoon van de aartsengel Michaël luidt als volgt:
'Als je de beweging van een engel wilt vastleggen,
Waarom schilder, schilder je dan deze gevleugelde man,
En niet intelligentie, bezieling, licht en vlam,
Men kan niet met materie schilderen wat materieloos is.'

Engelen paradiso

Iconografie

De iconografie van engelen is geënt op de afbeeldingen van goden en halfgoden uit de Oud Perzische en Hellenistische cultuur. Maar in tegenstelling tot de goddelijke boodschappers Nikè en Victoria, zijn de christelijke engelen (jonge) mannen. Hun lichaamshouding kenmerkt zich door beweging, hun gewaden zijn van soepel vallende stof, vol plooien. De vleugels verwijzen naar de mogelijkheid op te stijgen naar het hemelse. De blote voeten geven aan dat engelen vrij en ongedwongen zijn. De kleding kan bestaan uit een wit gewaad (wit is de kleur van goddelijkheid, het hemelse licht), maar ook uit een priesterlijk gewaad of een militair tenue zijn.

Serafijn

Engelenkoren

Zich baserend op het Oude Testament, heeft Pseudo-Dionysius de Areopagiet in de zesde eeuw na Christus in een traktaat (De 'hierarchia coelasti', ofwel 'De hemelse rangorde') een indeling gemaakt van de verschillende soorten engelen. Volgens dit traktaat zijn er drie hiërarchieën of triaden te onderscheiden, die elk weer uit drie verschillende koren bestaan.

  1. De eerste triade, de goddelijke hofdignitarissen, bestaat uit Serafijnen, Cherubijnen en Tronen. De Serafijnen staan het dichtst bij God.
  2. De tweede triade, verantwoordelijk voor kosmos en wereld en het begeleiden van Gods heilswerk, bestaat uit Heerschappijen, Machten en Krachten.
  3. De derde triade, de goddelijke boodschappers en beschermers, bestaat uit Vorstendommen, Aartsengelen en Engelen.

De Hermeneia (Schilderhandboek) van de Berg Athos kent een enigszins afwijkende indeling. De volgorde (van het dichtst bij God tot dichtst bij de aarde) is:

  • Tronen (vurige raderen met ogen)
  • Cherubs (6-vleugelig, meestal blauw)
  • Serafs (6-vleugelig, rood)
  • Heerschappijen
  • Krachten
  • Machten
  • Vorstendommen (in het bezit van een zwaard, scepter en kruis)
  • Aartsengelen
  • Engelen (2-vleugelig, beschermengelen)

Aartsengelen

Aartsengelen zijn de boodschappers van God en worden met een speciale taak naar de wereld van de mensen gestuurd .Er zijn zeven aartsengelen: Michaël, Gabriël, Rafaël, Uriël, Zedekiël, Serathiël en Ananiël. De eerste drie zijn het bekendst.

Michaël en Gabriël worden afgebeeld met een polos (bodestaf) of scepter in de ene hand, en (meestal) een wereldbol in de andere. Beiden dragen een kostbare haarband. De rode of witte linten bij de oren (toroki) symboliseren volgens sommige deskundigen een soort antennes of radiogolven, om aan te geven dat de engelen in contact staan met God.

Bewaren

Powered by Spearhead Softwares Joomla Facebook Like Button